Antalya’nın İbradı ilçesinde vatandaşlar, atalarından miras kalan geleneksel yöntemle yerli incirlerini kışa hazırlıyor.
Yaz aylarında toplanarak evlerin damlarında kiremitlerin üzerinde kurutulan incirler, daha sonra Toros Dağları’nda yetişen özel kekik türüyle hazırlanan kaynar suya daldırılıyor. Yaklaşık 5 dakika süren işlemle incirlerin güvelenmesinin önüne geçilmesi amaçlanırken, meyvelere kendine özgü bir aroma da kazandırılıyor. Yüzyıllardır sürdürülen gelenek, bölgede kuşaktan kuşağa aktarılıyor.
Antalya’nın İbradı ilçesine bağlı Ürünlü Mahallesi’nde çiftçilikle uğraşan vatandaşlar, yaz mevsiminde yetiştirdikleri yerli incirleri kış aylarında tüketebilmek için geleneksel yöntemlerle muhafaza ediyor. Hasat döneminde özenle toplanan incirler, evlerin damlarında kiremitlerin üzerine serilerek güneşte kurutuluyor. Kurutma işleminin ardından incirler, yörede incir kekiği olarak bilinen kekikle hazırlanan kaynar suyla buluşturuluyor.
Bölge halkı tarafından uzun yıllardır uygulanan bu yöntem, yalnızca incirleri kışa hazırlamakla kalmıyor, aynı zamanda geçmişten günümüze taşınan bir kültürel mirasın yaşatılmasına da katkı sağlıyor. Aileler, büyüklerinden öğrendikleri yöntemleri çocuklarına ve torunlarına aktararak geleneğin devam etmesini sağlıyor.
“İncirler damlarda, kiremitlerin üzerinde kurutuluyor”
Ürünlü Mahallesi’nde çiftçilik yapan Mesut Şanlı, yörede yetişen yerli incirlerin hasadın ardından geleneksel yöntemlerle kurutulduğunu belirtti. İncirlerin güneşte kurutulmasının ardından muhafaza işlemi için özel bir uygulama yaptıklarını anlatan Şanlı, incir kekiğinin bu süreçte önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Şanlı, incirlerin önce damlarda kiremitlerin üzerine serilerek kurutulduğunu ifade ederek, “Topladığımız yerli incirleri evlerimizin damlarında, kiremitlerin üzerinde kurutuyoruz. İncirler kuruduktan sonra güvelenmemesi için özel bir işlem uyguluyoruz. Bunun için Toros Dağları’nda yetişen incir kekiğini kullanıyoruz. Kekikli ve küllü suyu kazanda kaynatıyoruz. Kuruttuğumuz incirleri sepetlere koyarak kaynar suyun içine daldırıyoruz” dedi.
“Kaynar suda 5 dakika bekletiliyor”
İncirlerin sepetlerle birlikte kaynar suya daldırılarak yaklaşık 5 dakika bekletildiğini anlatan Şanlı, işlemin ardından incirleri yeniden kurumaya bıraktıklarını kaydetti.
Geleneksel yöntemin incirlerin uzun süre muhafaza edilmesi amacıyla uygulandığını belirten Şanlı, “Sepetlere koyduğumuz incirleri kekikli kaynar suyun içine daldırıp yaklaşık 5 dakika bekletiyoruz. Ardından çıkarıp tekrar kurumaya bırakıyoruz. İncirler yeniden kuruduktan sonra saklamaya hazır hale geliyor. Bu işlem bizim yıllardır uyguladığımız bir yöntem. İncirlerimizi kışın tüketmek üzere bu şekilde muhafaza ediyoruz” diye konuştu.
“İncir kekiği hem aroma katıyor hem muhafazaya yardımcı oluyor”
Kullandıkları kekiğin yörede incir kekiği olarak adlandırıldığını belirten Şanlı, bu bitkinin incirlerin hazırlanmasında önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.
İncirlerin bu işlemden geçirilmemesi durumunda kısa sürede güvelenerek bozulabildiğini anlatan Şanlı, “Bu işlemi yapmadığımız zaman kuruttuğumuz incirler kısa sürede güvelenerek bozuluyor. Kullanılamaz hale gelen incirlerimizi bazen çöpe atmak zorunda kalıyoruz. Bu nedenle incirlerimizi mutlaka kekikli su işleminden geçiriyoruz. İncir kekiği, incirlerimizin muhafaza edilmesine yardımcı olurken meyveye ayrı bir lezzet ve aroma da katıyor. Bu kekiğin adı da zaten incir kekiği” ifadelerini kullandı.
“Atalarından kalan geleneği sürdürüyorlar”
İncirleri kekikli suyla hazırlama geleneğinin geçmişinin yüzyıllar öncesine dayandığını dile getiren Şanlı, bu yöntemin kendilerine atalarından miras kaldığını söyledi.
Ürünlü Mahallesi’nde yaşayan ailelerin büyüklerinden öğrendikleri uygulamayı bugün de sürdürdüğünü belirten Şanlı, “Bu gelenek bizim atalarımızdan geliyor. Büyüklerimiz incirlerini yıllar önce nasıl hazırlıyorsa biz de aynı şekilde hazırlıyoruz. Onlardan öğrendiğimiz bu yöntemi devam ettiriyoruz. Biz de çocuklarımıza ve torunlarımıza öğreterek geleneğimizin kaybolmamasını istiyoruz. Ürünlü Mahallesi’nde ve çevremizde yaşayan birçok aile incirlerini bu yöntemle kışa hazırlıyor” dedi.
“Kış sofralarının vazgeçilmez lezzeti”
Yaz aylarında toplanan incirlerin kurutulup geleneksel yöntemlerle hazırlandıktan sonra kış boyunca tüketildiğini anlatan Şanlı, ailelerin ihtiyaçları kadar incir ayırdığını, fazla ürünleri ise talep edenlere sattığını belirtti.
Şanlı, “İncirlerimizi yazın topluyoruz, kurutuyoruz ve gerekli işlemlerini yaptıktan sonra kış için saklıyoruz. Kış geldiğinde sofralarımızda tüketiyoruz. İhtiyacımızdan fazla olan incirleri de isteyenlere satıyoruz. Böylece hem kendi ihtiyacımızı karşılıyor hem de ürünümüzü değerlendirmiş oluyoruz. Bizim için bu incirler sadece bir yiyecek değil, aynı zamanda atalarımızdan kalan bir miras” diye konuştu.
Ürünlü Mahallesi’nde sürdürülen geleneksel incir hazırlama yöntemi, Toroslar’ın yerel tarım kültürünün ve geçmişten günümüze taşınan yaşam biçiminin örnekleri arasında yer alıyor. Vatandaşlar, doğal ürünleri geleneksel yöntemlerle kışa hazırlarken atalarından öğrendikleri bilgi ve deneyimleri de yaşatmaya devam ediyor.
